'Slippers' in Het Parool

Humor bij pijnlijke affaires

Alan Ayckbourns relatiekomedie Slippers staat vanaf morgen in het DeLaMar. Voor het eerst wordt het stuk door cabaretiers gespeeld.

JOUKJE AKVELD AMSTERDAM

' Het is een wonder dat Bas zijn tekst kent," zegt Plien van Bennekom. "En dat ie überhaupt nog overeind staat," vult Bianca Krijgsman aan. Ga maar na, zegt Van Bennekom: "'s Avonds staat hij in Snorro, overdag repeteert hij met ons en dan doet hij ook nog Sluipschutters." Krijgsman: "Maar we wilden met Droog Brood, omdat we fan zijn. Twee duo's, dat leek ons nou zo leuk." Van Bennekom: "Dus hebben we Bas overgehaald een burn-out te krijgen." Donderdagmiddag in de schouwburg in Almere. De fotodoorloop zit erop. De spot die net nog op een reusachtige kamerplant was gericht, is uit. In de kantine drinkt regisseur Gijs de Lange een biertje. Peter van de Witte van Droog Brood voelt zich niet helemaal lekker en houdt zich wat afzijdig. En Bas Hoeflaak is weg. Vertrokken na de laatste scène, om Snorro te spelen in Den Bosch.

Tekst als een wiskundige puzzel
Aanvankelijk zou er vanaf 13 april een stuk van Arthur Japin in het DeLaMar staan. "Maar dat kregen we niet op tijd gecast," zegt De Lange. Het gat dat viel wordt nu gevuld met Slippers (1965) van Alan Ayckbourn, het eerste toneelstuk waarmee de Britse komedieschrijver op West End stond. De cast: Plien & Bianca en de inmiddels ontbonden - maar nog steeds goed bevriende - 'lachformatie' Droog Brood, bestaande uit Bas Hoeflaak en Peter van de Witte. Voor het eerst wordt het stuk in Nederland gespeeld door cabaretiers. De Lange: "Ik was al eens voor Slippers benaderd, maar dan met gewone acteurs. Dat zag ik niet voor me. Met deze twee cabaretduo's wel. Ayckbourn heeft zo'n lekker pessimistisch schopenhaueriaans wereldbeeld, maar die pijnlijke situaties brengt hij wel met veel humor. Droog Brood heb ik vroeger geregisseerd, ook met Plien en Bianca heb ik gewerkt. Zij psychologiseren niet, maar spelen op effect. Ze hebben een feel voor comedy." In Slippers treffen een jonger en een ouder stel elkaar in een tuin op het Engelse platteland. Minstens twee van hen koesteren een geheim. Een comedy of errors, noemt De Lange het. "Constant zijn er mensen met elkaar in gesprek die denken het over hetzelfde te hebben, maar intussen volledig langs elkaar heen praten. Technisch is dat heel moeilijk om te schrijven. Het is meteen de belangrijkste kwaliteit van het stuk: de tekst. Het is bijna een wiskundige puzzel, de dramatische compositie is feilloos." "Qua inhoud is het verhaal niet opzienbarend. Het gaat over samenwonen, trouwen, vreemdgaan. Dingen waar we tegenwoordig toch wat anders tegenaan kijken dan in 1965." Maar de gebeurtenissen naar het heden halen wilde De Lange niet. Zijn visie op Slippers was een andere. "Ik wilde de constructie van het stuk doorzichtig maken. Nog een reden waarom ik blij ben met deze cast: in het toneelstuk schelen de stellen bijna dertig jaar met elkaar, Plien, Bianca, Bas en Peter zijn alle vier veertigers. Met schmink, pruiken en kostuums hebben we hun leeftijden uit elkaar getrokken, maar het blijft een kunstgreep. Eentje die voor vervreemding zorgt, net als het decor en de kale enscenering. Ook die dingen maken het stuk transparant."

Wie speelt het jonge ding?
Wie welke rol zou spelen, daarover waren de meningen verdeeld. Van de Witte: "Ik hoopte dat ik de rol van de oudere man zou krijgen, dat leek me makkelijker dan zo'n enthousiaste jonge vent. Maar bij de eerste lezing vroeg Gijs me voor de jongen. Ik dacht dat we het nog weleens andersom zouden proberen, maar Gijs vond het wel lekker klinken zo." Dus speelt hij het vriendje van Krijgsman, die kortgerokt en hooggehakt over het toneel dartelt. "Eigenlijk speel ik liever van die mislukte types," bekent Krijgsman. "Zo'n hittepetitje is niets voor mij. Maar ik vond het andere personage zo mooi bij Plien passen, dus werd ik het jonge ding." Is de samenwerking met Droog Brood gelopen zoals gehoopt? Van Bennekom meteen: "We zijn nog steeds fan." Krijgsman: "Misschien kunnen we met dit clubje een Ayckbourn-society oprichten. En dan elk seizoen een ander stuk."